Vivian Maier – fotografie is marketing

In januari 2011 stond de fotografiewereld op zijn kop. Op 7 januari publiceerde fotoblog Lens van de New York Times,  het meestgelezen fotoblog ter wereld, dit artikel over een tot dan toe volslagen onbekende fotografe: Vivian Maier.

Ze was kort daarvoor bij toeval ontdekt en bleek gedurende 60 jaar ongehoord goede en ongelooflijk veel straatfoto’s gemaakt te hebben, vooral in Chicago. Ze was op 82-jarige leeftijd overleden, net een paar dagen voordat haar ontdekker die naar haar op zoek was, haar naam in Google intikte en als enige hit haar obituary in een lokale krant kreeg.

Foto door Vivian Maier, (c) Maloof Collection Ltd.

Bij mijn weten is dit het eerste geval van een fotograaf die pas na zijn of haar dood ontdekt en beroemd wordt. Althans als de hype doorzet. Vivian Maier wordt daarmee een beetje een Vincent van Gogh van de fotografie, al zijn er meer verschillen dan overeenkomsten tussen die twee.

Maar eerst het verhaal. Vivian Maier was een kindermeisje, een nanny. In zestig jaar tijd heeft ze meer dan 130.000 foto’s gemaakt: dat is het aantal dat bewaard is gebleven en momenteel stukje bij beetje ontsloten wordt. Haar genre was straatfotografie. Als ze vrij had liep ze in de straten van Chicago te fotograferen. Maar er zijn ook foto’s in het buitenland gemaakt, kennelijk als ze op vakantie was met haar oppasgezin.

Er is geen enkele publicatie van voor haar dood van haar bekend, netzomin als pogingen om haar werk gepubliceerd te krijgen. Kennelijk fotografeerde ze alleen voor zichzelf, en niet om er onsterfelijk mee te worden.

Foto door Vivian Maier, (c) Maloof Collection Ltd.

Begin 2009 kocht de 29-jarige John Maloof op een veiling een doos negatieven en niet-ontwikkelde rolletjes. Maloof werkte aan een fotoboek over een historische wijk in Chicago, en hoopte in de doos ook foto’s van die wijk aan te treffen. Die zaten er niet bij, maar naarmate hij meer negatieven bekeken had, rees bij hem het vermoeden dat hij iets bijzonders in handen had.

Omdat Maloof zelf geen fotografische kennis had, postte hij op 10 oktober 2009 in de Street Photography community van Flickr een vraag om advies. De reacties bevestigden zijn vermoeden en vanaf dat moment maakte John Maloof het zijn missie om Vivian Maier de plek in de fotografiegeschiedenis te geven die zij verdiende.

In mei 2009 opende hij de blog waar hij sindsdien met kalm regelmaat de beste foto’s publiceert die hij aan het digitaliseren is. Hij schreef culturele instellingen aan, musea, kranten, voedde de discussie op Flickr; en stukje bij beetje groeide de naam en faam van Vivian Maier. Aanvankelijk alleen binnen Chicago en in een heel kleine kring op internet. Maar dat veranderde met de publicatie van de New York Times op Lens. Binnen een week explodeerde Twitter met verwijzingen naar de post en had iedere fotografieliefhebber met een internetaansluiting van de ontdekking van Vivian Maier gehoord.

De rest is geschiedenis. Of beter: de rest is toekomst. Er komt een boek aan, een documentaire, en tentoonstellingen in Londen en Hamburg zijn reeds gepland.

Foto door Vivian Maier, (c) Maloof Collection Ltd

De motieven van John Maloof worden in twijfel getrokken. Als je de moeite neemt om de de discussie op Flickr helemaal te lezen (per vandaag: 700 bijdragen), dan kom je erachter dat John Maloof niet degene is die Vivian Maier ontdekt heeft. Er zijn meer mensen die foto’s van haar op een veiling gekocht hebben.

Maloof publiceerde zijn eerste foto op 18 mei 2009. Dat was tien maanden nadat Ron Slattery zíjn eerste foto op zijn blog BigHappyFunhouse publiceerde, op 22 juli 2008. Of, zoals hij in december 2010 schuchter meldt op Amerikaanse community-site MetaFilter: “Um, I was the first one to publish Vivian Maier’s work. In July of 2008.” Op dezelfde site kom je erachter dat John Maloof het verhaal rond de ontdekking van Vivian Maier indien nodig naar zijn hand zet. Vooral de mooie anekdote over de obituary lijkt niet te kloppen. In de woorden van Ron Slattery: “I think John was just giving a PT Barnum spin to his ‘googling her name and finding out she died the week before'”. En hij maakt vervolgens zijn gelijk zeer aannemelijk.

Als je de moeite neemt de twee genoemde forumdiscussies op Flickr en MetaFilter uit te pluizen, kom je bovendien een hoop malloten tegen. Beroemdheid trekt een goudzoekers en jaloerse types aan.

Maar wat ook het echte motief van John Maloof is, de hoop om er zelf rijk of beroemd van te worden, of een oprechte passie: Vivian Maier verdient het aan de vergetelheid ontrukt te worden, ook al heeft ze dat zelf kennelijk nooit nagestreefd. Er is toegewijde, stelselmatige aandacht voor nodig om dat voor elkaar te krijgen. De meeste fotografen die ambitie hebben, proberen die aandacht zelf op zich te vestigen. Als ze goed zijn in fotograferen én in marketing, kan dat lukken. Denk maar aan Henri Cartier Bresson, groot fotograaf en groot marketeer.

Alle anderen, mits ze talent hebben, verdienen hun eigen John Maloof.

Zelfportret Vivian Maier, (c) Maloof Collection Ltd

Zelfportret Vivian Maier (c) Maloof Collection Ltd

De belangrijkste links in dit artikel op een rijtje:

Advertisements

About JWvanWessel

www.stijlfoto.nl | www.flickr.com/photos/stijlfoto | nl.linkedin.com/in/jwvwessel | twitter.com/jwvanwessel | jwvanwessel.wordpress.com
This entry was posted in Amateurfotografie, Fotografen, Straatfotografie and tagged , , , , , , , , , . Bookmark the permalink.

3 Responses to Vivian Maier – fotografie is marketing

  1. Surya says:

    hey, weet je wanneer die tentoonstelling in Hamburg van start gaat of in welk museum?

  2. Pingback: Emiel van Moerkerken | JW's Recognitions

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s