Fotografie in de Popmuziek

Je zit soms met van die vragen die net zo nutteloos als leuk zijn om te beantwoorden. (Meestal zijn ze al beantwoord, zoals internet makkelijk maakt om na te gaan.)

Een vraag die alweer een tijdje geleden bij mij opkwam: welke min of meer bekende popliedjes gaan over fotografie? Of in welke liedjes speelt fotografie een belangrijke rol?

Eerst in mijn eigen muziekverzameling gezocht. Allereerst naar alle liedjes met photo, photograph, picture, camera, flash, etc. in de titel. Dan krijg ik dit overzichtelijke lijstje:

  • Pictures of You – The Cure
  • Picture on the Wall – John Mayall and the Bluesbrakers
  • Send a Picture of Mother – Johnny Cash
  • Picture of my Hair – Scram C Baby
  • Photograph – Arcade Fire
  • Photographic – Depeche Mode
  • Photograph – Jamie Cullum
  • Camera – Editors
  • Flashbulb Eyes – Arcade Fire
  • Sure Shot – Beasty Boys

Ook maar eens in de Wikipedia gekeken, het lijkt wel of die voor elk onderwerp, hoe obscuur ook, een ingang heeft. En ja hoor.

List of songs about photography:

A list of songs in which photography is one of the main subjects.

(Wikipedia – Creative Commons)

Mooi om te zien dat menselijke redacteuren het beter doen dan een simpele zoekactie op fotografie-gerelateerde woorden. ‘Kevin Carter’ zit in mijn muziekverzameling, maar om die fotograaf er uit te vissen, moet de praktische toepassing van kunstmatige intelligentie nog flink wat stappen zetten.

De definitie van ‘eigen’ is natuurlijk nogal diffuus geworden als je een Spotify-account heb. Alleen al een zoekactie op photo levert hier honderden, misschien wel duizenden songtitles op. Helaas geeft Spotify geen aantallen bij zijn zoekresultaten, dus ik moet het antwoord op de vraag hoevéél dan?! schuldig blijven.

Results Spotify search for "photo"

Eerste scherm van vele met de resultaten van de Spotify zoekactie met “photo”

En dan nog: het onderwerp staat niet altijd in de titel. Met alles wat Google kan, zou ik graag een zoekmachine hebben die door mijn mp3-verzameling kan zoeken naar de teksten van de liedjes die daar gezongen worden. Dan zou Paul Simon’s The boy in the bubble in het eerste lijstje ook gevonden zijn.

flash_gordon

Geplaatst in Fotoprojecten | Tags: , , , , , , | Een reactie plaatsen

De Evolutie van de Elftalfoto

Soms is een voetbalwedstrijd zo slecht dat je maar beter foto’s kunt gaan bekijken. In de aanloop naar de wedstrijd Nederland-Turkije zag ik een recente elftalfoto van Oranje. Elftalfoto’s heb je in twee soorten: de officiële groepsfoto’s die eens per zoveel tijd gemaakt worden, en die strikt genomen geen elftalfoto’s zijn omdat de hele selectie en de complete staf erop staan. Over die foto’s heb ik het nu niet. Ik heb het over de tweede categorie: de foto’s die net voor de wedstrijd gemaakt worden.

De foto die ik zag was deze.

Elftalfoto Oranje voor de wedstrijd tegen Kazachstan 2014

Elftalfoto Oranje voor de wedstrijd tegen Kazachstan 2014

Ik vroeg me af sinds wanneer de foto’s zo gemaakt worden. Die eerste rij is toch geen ponem? Het is net of die jongens zitten te kakken, of dat althans heel nodig moeten. In 2009 was dat ook al zo, getuige deze foto.

Oranje in 2010

Oranje in 2009

En dat terwijl in ons collectieve geheugen de elftalfoto er ongeveer zo uit moet zien: een informeel neergezet groepje mannen. Altijd twee rijtjes, achterste rij armen over elkaar, voorste rij op de hurken. Armen over elkaar is op deze rij facultatief. De keeper staat op de achterste rij, meestal aan de buitenkant, maar in ieder geval nooit in het midden. Er ligt -eveneens optioneel- een bal op de voorgrond.

Oranje in 1978

Oranje in 1978

Zo hoort een elftalfoto te zijn. Hoewel het handiger zou zijn geweest als er maar één fotograaf was, of dat ze anders dichter bij elkaar waren gaan staan. Nu kijken de voetballers verschillende kanten op en dat levert een rommelig beeld op.

En kijk eens naar Rob Rensenbrink: die heeft een handje nodig om zijn evenwicht te bewaren, anders zou hij omkukelen. Vreemd voor een topsporter. Maar hij is niet de enige.

Van Hanegem deed het in 1972:

Oranje in 1972

Oranje in 1972

Van Aerle in 1988:

Oranje op het EK 1988

Oranje op het EK 1988

(Hee, hier heeft alleen de keeper de armen nog over elkaar.)

Witschge (Richard) in 1996:

Oranje in 1996

Oranje in 1996

(U dacht dat Oranje alleen in 1988 een lelijk shirt had?)

Kennelijk is dat van die armen over elkaar slechts een fase geweest, die opgevolgd is door de fase handen op de rug. De huidige fase is die van armen om elkaars schouder.

Jonk in 1998:

Oranje in 1998

Oranje in 1998

Bij uitzondering mocht de reservebank hier ook op de foto. De Goeij hadden ze niet verteld dat de armen-over-elkaar fase voorbij was.

In 1967 deden ze het slimmer: toen steunden ze gewoon op de bal:

Oranje in 1967

Oranje in 1967

Nu we bij de zwart-wit foto’s zijn aangekomen, kan ik u de elftalfoto van de allereerste interland van Oranje, uit tegen België in 1905, niet onthouden. Toen werden er voor de spelers op de eerste rij nog stoelen aangesleept.

Eerste elftalfoto Nederlands Elftal, 1905

Eerste elftalfoto Nederlands Elftal, 1905

Leuk allemaal, maar nu hebben we nog geen antwoord op de vraag waarom de voorste rij er tegenwoordig zo ongelukkig bij zit/staat? Is dat omdat iemand heeft bedacht dat je dan een compactere foto krijgt? Of dat we dan minder lelijke knieën zien? Of is het omdat anders dat handje erbij moet om te voorkomen dat ze omtuimelen?

Overigens hebben de jongens van Jong Oranje een geheel eigen pose. Als schildknapen zitten ze geknield met één knie op de grond en één knie naar voren.

Jong Oranje in 2009

Jong Oranje in 2009

Jong Oranje in 2013

Jong Oranje in 2013

Oranje Onder 19

Oranje Onder 19

Maar wacht even, dat is het natuurlijk. Als de jonge spelers de schildknapen zijn, dan zijn de spelers in het echte Oranje de ridders. Die pose van hen moet uitbeelden dat ze op een paard zitten.

Opgelost!

Geplaatst in Fotoseries, Sportfotografie | Tags: , , , | 1 reactie

Google Cardboard – return of the Stereo Photo

Ik wilde iets schrijven over the Moment Case, een Kickstarter project dat een echt fototoestel van je iPhone wil maken, maar toen vandaag collega Sebastiaan met de Google Cardboard aan kwam zetten had ik een beter onderwerp.

Google Cardboard (basis variant). Foto (c) Google.

Google Cardboard (basis variant). Foto (c) Google.

Wat een idee. Na de fancy, dure (en mislukte) Google Glasses komt Google met een radicaal andere aanpak. Je bouwt deze low cost variant op Oculus Rift en (deels) Microsoft Hololens zelf. Uit een stuk karton. De bouwplaat is gewoon te downloaden. Oh ja, je hebt wel een smartphone nodig als beeldscherm en voor de rekenkracht. En voor de apps. Meesterzet. Er zijn er  meteen al tientallen te vinden. Een fraaie muziekvideo van Jack White voorop.

Maar ik zat te denken. Met Google Cardboard kunnen we de aloude Stereofoto weer in ere herstellen. 175 jaar geleden al bedacht, 120 jaar geleden al toegepast (getuige onderstaande foto) en in de vorige eeuw in de fotografie een normaal verschijnsel.

The Indian Puebla of La Guna, New Mexico. By Appleton Stereo Photo Co. Ca. 1900.

The Indian Puebla of La Guna, New Mexico. By Appleton Stereo Photo Co. Ca. 1900.

Ik wil wedden dat er heel binnenkort apps verschijnen die van je smartphone een stereofototoestel maken. De foto’s bekijk je vervolgens met Cardboard op diezelfde phone. Er zijn al genoeg apps waarmee je 3D-foto’s (want zo heten stereofoto’s tegenwoordig) kunt maken, maar dan heb je twee lenzen nodig of moet je twee bijna dezelfde foto’s maken. De uitdaging wordt dus om de app zo te maken dat je maar één keer hoeft af te drukken, ondanks het feit dat je camera maar één lens heeft. Dat moet lukken.

We leven in interessante tijden.

Kodak Stereo Camera (1954-59)

Kodak Stereo Camera (1954-59)

Google Cardboard Stereo Camera (2015-?)

Google Cardboard Stereo Camera (2015-?)

Geplaatst in Fotografie, Tools | Tags: , , , , , , , , , , , | 1 reactie

Stephen Shore – photographer’s photographer

Ik wilde iets schrijven over Alec Soth (“My name is Alec Soth (rhymes with ‘both’). I live in Minnesota. I like to take pictures and make books“), maar toen ik een beetje onderzoek deed vond ik een veel interessantere Amerikaanse fotograaf: Stephen Shore.

Geboren in 1947 maakt hij al 58 jaar Eggleston-achtige foto’s van Amerikaanse landschappen, stadslandschappen en mensen.
Hij was kind aan huis in Andy Warhols the Factory maar dat is niet zo relevant voor dit verhaal. Belangrijker is zijn gebruik van en geëxperimenteer met kleur. Kijk maar; en let op de jaartallen.

Stephen Shore. Second Street, Ashland, Wisconsin, July 9, 1973

Stephen Shore. Second Street, Ashland, Wisconsin, July 9, 1973

Stephen Shore, Golden Nugget (27 June, 1978), Las Vegas, Nevada, USA

Stephen Shore, Golden Nugget (27 June, 1978), Las Vegas, Nevada, USA

Stephen Shore, Room 509, Dnipro Hotel, July 2012

Stephen Shore, Room 509, Dnipro Hotel, July 2012

Ik had nog niet van hem gehoord maar mijn favoriete fotografen Andreas Gursky en Martin Parr noemen hem als hun inspiratiebron.
Als je hun werk bekijkt, begrijp je waarom.

Ik weet niet of de term a writer’s writer of a musician’s musician in de fotografie gebruikt wordt, maar we mogen Stephen Shore met recht a photographer’s photographer noemen.

(Verder viel me op dat hij al lang geleden, zonder smartphone, foto’s maakte van het eten dat voor hem stond – wat nu op social media niet meer is weg te denken.)

Sample of food photography by Stephen Shore.

Sample of food photography by Stephen Shore.

Geplaatst in Documentaire fotografie, Fotografen, Landschapsfotografie, Straatfotografie | Tags: , , , , , , | Een reactie plaatsen

Fotocollages anders

Raw File, de fotografieblog van Wired, komt vandaag met een bericht over Metagramme. Op deze site kun je je foto’s van Instagram laten samenvoegen tot één nieuwe foto. Niet als collage, maar als foto’s die over elkaar heengelegd worden. In hun eigen woorden:

Metagramme lets you merge your images into a single result.
Think of it like a collage but with all the images stacked on top of each other; as images are added to the stack, the details all get merged together.
The result is a an averaged result of the stack.

Metagramme van Converse

Metagramme van Converse

Hee, dat komt bekend voor. Doet Corinne Vionnet dat niet? Maar dan handmatig? Yep, lees hier maar.

Corinne Vionnet - Bruxelles

Corinne Vionnet – Bruxelles

En kun je het niet met je eigen foto’s doen met behulp van de collage-functie in Google’s Picasa? Yep, lees hier maar. Ik heb die mogelijkheid gisteren (echt gisteren) nog gebruikt om een profielfoto te maken voor mijn account op het nieuwe sociale medium Ello.

230 x JW

230 x JW

Dus wat voegt Metagramme toe? Niet heel veel. Of het moet zijn dat je ook een samenstelling kunt laten maken op basis van een hashtag. Dan krijg je dit als je #car invoert (goed kijken).

Metagramme gegenereerd met #car

Metagramme gegenereerd met #car

Maar in de meeste gevallen krijg je een weinig interessante, laat staan betekenisvolle kleurenbrij.

Naschrift: Ik zie het (nog niet te gebruiken) Flickr-logo ook op de site van Metagramme staan. Als dat actief wordt, zal er een andere wereld aan mogelijkheden opengaan.

 

Geplaatst in Fotoprojecten, Tools | Tags: , , , , , , , | 1 reactie

Manifest

Ik heb het niet zo op manifesten. Mensen die beginselverklaringen afgeven moet je wantrouwen. Maar toen ik onlangs het gedicht Zelfkant van Simon Vestdijk las, dacht ik: dit leest als een beschrijving van de fotografie waar ik veel van houd.

Vervang in het laatste vers ‘gedicht’ door ‘fotografie’ en je snapt wat ik bedoel.

Zelfkant

Ik houd het meest van de halfland’lijkheid:
Van vage weidewinden die met lijnen
Vol wasgoed spelen; van fabrieksterreinen
Waar tussen arm’lijk gras de lorrie rijdt,

Bevracht met het geheim der dokspoorlijnen.
Want ‘k weet, er is waar men het leven slijt
En toch niet leeft, zwervend meer eenzaamheid
Te vinden dan in bergen of ravijnen.

De walm van stoomtram en van blekerij
Of van de ovens waar men schelpen brandt
Is meer dan thijmgeur aanstichter van dromen,

En ’t zwarte kalf in ’t weitje aan de rand
Wordt door een onverhoopt gedicht bevrijd
En in één beeld met sintels opgenomen.

Simon Vestdijk (1898-1971)

Hans Aarsman. Liempde (1988-1989)

Hans Aarsman. Liempde (1988-1989)

Geplaatst in Fotografie, Uncategorized | Tags: , , , | Een reactie plaatsen

Juul Hondius – Alles is wat het lijkt

Lijken deze twee foto’s op elkaar? Dat lijkt me wel duidelijk. Maar waarin verschillen ze?

Cover. Photo by Juul Hondius. 2010

Cover. Photo by Juul Hondius. 2010

Man asleep on the Golden Mile, Durban, South Africa. Photo by Michelle Sank

Man asleep on the Golden Mile, Durban, South Africa. Photo by Michelle Sank

In het trappenhuis van het Museum Boijmans van Beuningen in Rotterdam hangen een paar opvallende foto’s. Ze zijn van Juul Hondius, die ook de bovenste foto ‘Cover’ maakte.

Plastic. Photo by Juul Hondius. 2001

Plastic. Photo by Juul Hondius. 2001

Bus. Photo by Juul Hondius, 2001

Bus. Photo by Juul Hondius, 2001

Als je er voor het eerst langsloopt denk je: dit zijn documentaire foto’s die op de World Press Photo tentoonstelling niet zouden misstaan. Maar dan denk je: wacht even, ik ben in een museum. Wat moeten nieuwsfoto’s hier? Die moeten hier inderdaad niets. De foto’s van Juul Hondius zijn geënsceneerd. En dat is het grootste verschil met de tweede foto, die van Michelle Sank. Die is ‘echt’. (Voor zover we kunnen nagaan.)

Kijk je anders naar de foto’s van Hondius als je weet dat ze geënsceneerd zijn? Dat we geen arme mensen zien, maar betaalde modellen? Dat het geen vluchtelingen of daklozen zijn, maar dat deze mensen na de shoot gewoon naar huis of het café gaan? Natuurlijk. Het maakt het contrast met de echte armen, vluchtelingen of daklozen alleen maar groter. Zowel de foto van Michelle Sank, die haar trouwens een prijs van €50.000 en een hoop kritiek opleverde, als de foto’s van Juul Hondius bekijken we  anders nu we deze contextuele kennis hebben.

UN-Defender. Phot by Juul Hondius. 2000

UN-Defender. Photo by Juul Hondius. 2000

Canal. Phot by Juul Hondius. 2000

Canal. Photo by Juul Hondius. 2000

Ons begrip van, en onze waardering voor foto’s wordt voor een groot deel bepaald door de tekst op het kaartje dat erbij hangt.

 

Geplaatst in Documentaire fotografie, Fotografen, Geënsceneerde fotografie | Tags: , , , , | Een reactie plaatsen